پارکهایی که برای قرن آینده طراحی شدهاند
شرق آسیا در سالهای اخیر، شاهد موجی تازه از طراحی پارکهای شهری است که رویکردهای نوین در معماری منظر، پایداری زیستمحیطی و مشارکت اجتماعی را به نمایش میگذارند. این پارکها فراتر از فضاهای تفریحی، به زیرساختهای حیاتی برای مدیریت آب، کاهش اثر جزیره حرارتی و ارتقای کیفیت زندگی شهری تبدیل شدهاند.
Admin1
در سالهای اخیر، شرق آسیا شاهد افتتاح و ارتقای مجموعهای از پارکهای شهری مدرن است که با رویکردهای نوین طراحی منظر، پایداری زیستمحیطی، چندمنظوره بودن و مشارکت اجتماعی ساخته شدهاند. از پارک اومکیتا در اوساکا با سایبان نمادین ۱۲۰ متری، تا پارک بی داداری سنگاپور با زیستگاههای پرندگان مهاجر و مدیریت هوشمند آب، نشان میدهند چگونه شهرهای پرجمعیت منطقه با تلفیق طبیعت و زیرساخت، کیفیت زندگی و تابآوری اقلیمی را ارتقا میدهند.
روند نوین طراحی پارکها در این منطقه بر سه محور اصلی پایداری، ادغام فناوری و شمول اجتماعی استوار است و در نظر دارد تا پارکها را بهعنوان فضاهایی سازگار با اقلیم و مقاوم در برابر تغییرات آبوهوایی، برای همه گروههای سنی و اجتماعی جذاب کند. این روند، پارکهای شهری را از فضاهای تفریحی صرف به زیرساختهای حیاتی برای آینده پایدار کلانشهرها تبدیل خواهد کرد.
پارک اومکیتای اوساکا؛ ژاپن
پارک اومکیتا که در سپتامبر ۲۰۲۴ در قلب منطقه پرتراکم اومدا در اوساکا افتتاح شد، یکی از شاخصترین نمونههای طراحی شهری مدرن در شرق آسیا به شمار میرود. این پارک بخشی از پروژه «اوساکای سبز بزرگ» است و با مساحت تقریبی ۴۵ هزار متر مربع بهعنوان یک «واحه سبز» در میان برجهای تجاری و مسکونی و پناهگاه آرامش در میان محیط پر استرس شهری عمل میکند. نقطه کانونی این پارک سایبان نمادین ۱۲۰ متری است که بهعنوان نشانهای شهری و فضایی برای گردهمایی عمومی شناخته میشود.
ویژگی مهم طراحی اومکیتا، تلفیق طبیعت با زندگی روزمره شهری است. مسیرهای پیادهروی آسان و گسترده، چمنزارهای باز برای پیکنیک و جشنوارهها، آبنماها و باغهای فصلی که در طول سال تغییر میکنند، تجربهای پویا از طبیعت در دل شهر ایجاد میکنند. طراحی پارک مرز میان ساختمان و فضای سبز را محو کرده و با اتصال خیابانها و میدانهای اطراف، شبکهای پیوسته از فضاهای عمومی ساخته است.
اومکیتا بخشی از راهبرد پایداری اوساکا در حوزه محیط زیست محسوب میشود. این پارک با افزایش تنوع زیستی، کاهش دمای محیطی و جذب آب باران، به تابآوری اقلیمی شهر کمک میکند. سیستمهای مدیریت آب و طراحی عایقبندی هوشمند در اطراف پارک، فشار بر شبکه فاضلاب و مصرف انرژی را کاهش دادهاند. افزون بر این، پارک بهعنوان بستری برای برنامههای فرهنگی و اجتماعی عمل میکند؛ جشنوارههای موسیقی، نمایشگاههای هنری و رویدادهای آموزشی در فضای باز آن برگزار میشوند و به این ترتیب، اومکیتا نهتنها یک فضای تفریحی، بلکه یک مرکز اجتماعی و فرهنگی نیز هست.
پروژه اوساکای سبز بزرگ تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و هدف آن ایجاد یک «شهر در دل پارک» است که حملونقل عمومی، مراکز خرید، فضاهای فرهنگی و طبیعت در یک بافت منسجم و پایدار ادغام شوند. پارک اومکیتا بهعنوان قلب این پروژه، نمونهای روشن از آینده طراحی شهری در ژاپن است که بر پایداری، زیباییشناسی و تعامل اجتماعی تأکید دارد.
پارک بی داداری؛ سنگاپور
پارک بی داداری یکی از مهمترین پروژههای سبز شهری در سنگاپور به شمار میرود. این پارک با مساحت تقریبی ۱۳ هکتار در منطقهای ساخته شده که پیشتر قبرستان تاریخی بود و اکنون بهعنوان یک «جامعه در دل باغ» شناخته میشود. هدف اصلی از طراحی آن تلفیق میراث فرهنگی با طبیعت و ایجاد فضایی چندمنظوره برای شهروندان است. بیش از ۸۰ درصد جنگلهای موجود در سایت حفظ شدهاند و تالابها و دریاچه آلکاف علاوه بر ایجاد چشماندازی زیبا، نقش حیاتی در کنترل سیلاب و افزایش تنوع زیستی دارند. این پارک زیستگاه بیش از ۱۹۰ گونه جانوری از جمله پرندگان مهاجر مسیر شرق آسیا – استرالیا است.
پارک بی داداری امکانات گستردهای برای فعالیتهای خانوادگی و آموزشی فراهم کرده است. مسیرهای پیادهروی به طول ۶ کیلومتر، سکوی ۲۰ متری آشیانه پرندگان شکاری، پیادهراههای مرتفع میان درختان و فضاهای مخصوص تماشای پرندگان، تجربهای منحصر بهفرد از تعامل انسان با طبیعت ایجاد میکنند. زمینهای بازی، آلاچیقها و فضاهای آموزشی نیز برای کودکان و خانوادهها طراحی شدهاند تا پارک به مکانی برای یادگیری و سرگرمی همزمان تبدیل شود.
پروژه شامل ایجاد یک باغ یادبود بود که تا سال ۲۰۲۵ تکمیل شد و یادآور تاریخچه قبرستان قدیمی منطقه است. این ترکیب میراث، طبیعت و کارکرد اجتماعی موجب شده بی داداری نمونهای شاخص از پارکهای مدرن شرق آسیا باشد؛ پارکی که همزمان به امنیت غذایی، آموزش محیط زیستی، کاهش خطرات اقلیمی و ارتقای کیفیت زندگی شهری کمک میکند.
پارک کلانشهری نیوتایپه؛ تایوان
پارک کلانشهری نیوتایپه یکی از بزرگترین و مهمترین فضاهای سبز شهری در تایوان است که با مساحت بیش از ۴۰۰ هکتار در امتداد کانال سیلابی «ارچونگ» ساخته شده است. این پارک از ابتدا با هدف تلفیق تفریح، مدیریت سیلاب و حفاظت اکولوژیک طراحی شد و در حال حاضر با ارتقاها و توسعههای جدید تا سال ۲۰۲۵، به نمونهای شاخص از طراحی چندمنظوره شهری تبدیل شده است. ویژگی اصلی طراحی این پارک، کارکرد دوگانه تفریحی و زیستمحیطی است. از یک سو، فضاهای گسترده برای ورزشهای آبی همچون قایقرانی، مسابقات قایق اژدها و کانالهای مخصوص کانو فراهم شدهاند. مسیرهای دوچرخهسواری و پیادهروی طولانی، زمینهای بازی موضوعی برای کودکان و فضاهای جشنوارهای، پارک را به مکانی محبوب برای خانوادهها و گردشگران تبدیل کردهاند. از سوی دیگر، تالابها و زیستگاههای طبیعی در بخشهای مختلف پارک ایجاد شدهاند تا تنوع زیستی افزایش پیدا کند و نقش مهمی در مدیریت رواناب و کاهش خطر سیلاب ایفا کنند.
طراحی پارک بر پایه تابآوری اقلیمی استوار است؛ با توجه به بارشهای شدید و خطر سیلابهای ناگهانی در شمال تایوان، این پارک فراتر از فضای تفریحی، بهعنوان یک زیرساخت سبز شهری عمل میکند که همزمان آب را ذخیره و کنترل میکند و محیطی امن برای شهروندان فراهم میآورد. تالابهای مصنوعی، کانالهای هدایت آب و فضاهای نفوذپذیر کف پارک به گونهای طراحی شدهاند که رواناب باران را جذب و ذخیره کنند و فشار بر شبکه فاضلاب شهری را کاهش دهند. این سامانهها آب را بهصورت کنترلشده آزاد میکنند تا از وقوع سیلاب در مناطق اطراف جلوگیری شود. چنین طراحی هوشمندی موجب شده است پارک همزمان نقش یک سد طبیعی، یک مخزن ذخیره آب و یک زیستگاه اکولوژیک را ایفا کند.
افزون بر این، پوشش گیاهی متنوع و گسترده پارک به کاهش دمای محیطی و مقابله با اثر جزیره حرارتی کمک میکند و محیطی امن و پایدار برای شهروندان فراهم میآورد. ارتقاهای جدید شامل توسعه تالابهای بیشتر، مسیرهای آموزشی طبیعت و فضاهای تفسیر محیطزیستی است که هدف آن افزایش آگاهی عمومی و مشارکت اجتماعی در حفاظت از محیط زیست است. پارک نیوتایپه به مکانی برای گردهماییهای بزرگ، جشنوارههای فرهنگی و رویدادهای ورزشی تبدیل شده است. محبوبیت آن به حدی است که در سالهای اخیر میلیونها بازدیدکننده داشته و به یکی از پررفتوآمدترین فضاهای عمومی تایوان بدل شده است. این ترکیب تفریح، آموزش و حفاظت محیطی نشان میدهد که چگونه یک پارک میتواند همزمان نیازهای اجتماعی و زیستمحیطی یک کلانشهر را پاسخ دهد.
پارک فرهنگی اکسپو شانگهای؛ چین
پارک فرهنگی اکسپو شانگهای که در سال ۲۰۲۴ افتتاح شد، یکی از مهمترین پروژههای سبز شهری در چین به شمار میرود و بخشی از برنامه کلان «شهر با هزار پارک» است که هدف آن ایجاد شبکهای گسترده از فضاهای عمومی در شانگهای تا سال ۲۰۲۵ است. این پارک در منطقه پودونگ و در کنار رودخانه هوانگپو ساخته شده و در زمینی وسیع شکل گرفته است که پیشتر محل نمایشگاه جهانی ۲۰۱۰ بود.
طراحی پارک بر پایه تلفیق فرهنگ، هنر و طبیعت انجام شده است. در مرکز پارک یک گلخانه بزرگ و مدرن قرار دارد که بهعنوان نماد پروژه شناخته میشود و گونههای متنوع گیاهی را در طول سال در معرض دید عموم قرار میدهد. مسیرهای پیادهروی گسترده، باغهای موضوعی، فضاهای باز برای جشنوارهها و میدانهای فرهنگی، پارک را به مکانی چندمنظوره تبدیل کردهاند. این طراحی بهگونهای است که شهروندان میتوانند همزمان از طبیعت، هنر و فعالیتهای اجتماعی بهرهمند شوند.
پارک فرهنگی اکسپو نمونهای از زیرساخت سبز شهری است. استفاده از گیاهان بومی، سیستمهای جمعآوری و مدیریت آب باران و ایجاد زیستگاههای کوچک برای پرندگان و حشرات، بخشی از رویکرد پایدار آن محسوب میشود. این اقدامات علاوه بر کاهش اثر جزیره حرارتی، به افزایش تنوع زیستی در مرکز شهری شانگهای کمک کردهاند. این پارک بهعنوان یک مرکز گردهمایی عمل میکند و رویدادهای هنری، کنسرتها، نمایشگاهها و جشنوارههای فرهنگی در فضای باز آن برگزار میشوند؛ به این ترتیب، پارک نهتنها یک فضای سبز، بلکه یک مرکز فرهنگی و اجتماعی نیز هست. شانگهای در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۴۱ پارک جدید افتتاح کرد و قصد دارد بهزودی به هدف ۱۰۰۰ پارک شهری برسد.
پارک سوون دیستریکت سئول؛ کره جنوبی
پارک سوون دیستریکت در مرکز سئول یکی از تازهترین پروژههای بازآفرینی شهری کره جنوبی است که پس از سالها برنامهریزی، در سال ۲۰۲۵ وارد فاز اجرایی شد. این پروژه بخشی از راهبرد کلان «محور سبز شمالجنوب» شهر سئول است که هدف آن اتصال کوه بوکاک، معبد جونگمیو و کوه نامسان از طریق شبکهای پیوسته از فضاهای سبز است. منطقه سوون که پیشتر بهعنوان مجموعهای از مراکز خرید و ساختمانهای قدیمی شناخته میشد، در حال تبدیل شدن به یک پارک مدرن و چندمنظوره است.
فاز نخست این پروژه شامل ایجاد نزدیک به ۶ هزار متر مربع فضای سبز در محل مرکز خرید سامپونگ است. این بخش بهعنوان پارک موقت با چمنزارها، باغهای کوچک و نیمکتها برای استفاده عمومی طراحی شده است تا شهروندان بتوانند از همان ابتدا از فضای باز بهرهمند شوند. در مراحل بعدی، با تخریب تدریجی ساختمانهای فرسوده و اتصال به سایت هتل PJ، پارک کامل با مساحت تقریبی ۵۰ هزار متر مربع شکل خواهد گرفت.
طراحی پارک سوون بر پایه اصول پایداری زیستمحیطی و بازآفرینی شهری انجام شده است. استفاده از گیاهان بومی، سیستمهای مدیریت آب باران و ایجاد مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری بخشی از رویکرد اکولوژیک آن محسوب میشود. این پارک علاوه بر کاهش تراکم ساختمانی و بهبود کیفیت هوا، به کاهش اثر جزیره حرارتی در مرکز سئول کمک خواهد کرد. در کنار پارک، دو برج مدرن با کاربری ترکیبی (هتل، تجاری و مسکونی) ساخته میشوند تا منطقه سوون به یک مرکز چندمنظوره و پویا تبدیل شود. این پروژه نشان میدهد که کرهجنوبی از بازآفرینی شهری برای تبدیل بافتهای فرسوده به زیرساختهای سبز و اجتماعی بهره میبرد و الگویی نوین برای توسعه پایدار شهری ارائه میدهد.
