اهمیت بافت تاریخی فارس در کانون توجه؛ مرمت جامع مسجد نوبندگان به پایان رسید

حفاظت از میراث فرهنگی، صرفا نگهداری از بناهای قدیمی نیست، بلکه تلاشی سازمان‌یافته برای حفظ هویت، حافظه جمعی و پیوند تاریخی ساکنان یک منطقه با گذشته‌شان است.

بافت‌های تاریخی، مانند نگین‌هایی درخشان در کالبد شهرهای معاصر ایران جای گرفته‌اند و هر بنای مرمت شده، داستانی از هنر، باور و زندگی نیاکان ما را بازگو می‌کند؛ شهرستان فسا، به عنوان یکی از کانون‌های تاریخی در استان فارس، گنجینه‌ای از این روایات مکتوب و نانوشته را در خود جای داده است.

مسجد جامع نوبندگان، شاهدی بر تداوم فرهنگی

مسجد جامع نوبندگان، به عنوان محور دینی و اجتماعی منطقه، همواره نقشی محوری در زندگی مردم داشته است؛ این بنا، که ریشه‌های آن به دوره‌های تاریخی مهمی متصل می‌شود، نه تنها یک مکان عبادی، بلکه نمادی از تحولات معماری و اجتماعی در ادوار مختلف تاریخی به شمار می‌رود.

ضرورت مرمت این سازه، از آن جهت اهمیت می‌یابد که فرسایش طبیعی و تغییرات محیطی، پیوسته در حال تهدید اصالت و استحکام این میراث ارزشمند بودند.

رویکرد تخصصی در مرمت بافت‌های تاریخی

پایان یافتن پروژه‌های مرمتی در بافت‌های تاریخی نیازمند رویکردی دقیق و فنی است؛ مرمت بافت تاریخی نوبندگان، فراتر از تعمیرات سطحی، شامل مداخلاتی تخصصی در لایه‌های مختلف سازه‌ای و تزئینی بوده است؛ اختصاص اعتبارات دولتی، نشان‌دهنده تعهد دستگاه متولی به حفظ یکپارچگی این مجموعه تاریخی است، چرا که تخریب یک جز، می‌تواند کل زنجیره ارزشی بافت را به خطر اندازد.

چشم‌انداز توسعه پایدار با تکیه بر میراث

تکمیل این پروژه یک سرمایه‌گذاری بر آینده فرهنگی و اقتصادی منطقه محسوب می‌شود؛ بافت‌های تاریخی مرمت شده، پتانسیل بالایی برای جذب گردشگری فرهنگی دارند و می‌توانند موتور محرکی برای توسعه پایدار محلی باشند.

تکمیل مرمت مسجد جامع، به عنوان هسته مرکزی این بافت، امید به رونق مجدد این منطقه تاریخی را زنده می‌سازد.

معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس بطور رسمی خبر اتمام عملیات مرمتی بخش‌هایی از مسجد جامع نوبندگان و جداره‌های ارزشمند بافت تاریخی این منطقه را اعلام و بر اهمیت این بافت تاریخی تاکید کرد.

صادق زارع افزود: این بافت تاریخی یکی از با ارزش‌ترین بافت‌های تاریخی استان است که مرمت آن به پایان رسید؛ مرمت بخش‌های مهم این مسجد و جداره‌های باارزش بافت تاریخی با اختصاص اعتباری افزون بر یک میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان به اتمام رسید.

وی در خصوص اجرای این پروژه نیز گفت: آواربرداری کف زیرزمین حیاط مسجد، تراشیدن اندود گچ زیر زمین،حیاط مسجد جامع نوبندگان ،اجرای اندود کاهگل و اجرای آبچک آجری و مرمت جدارهای باارزش این بافت تاریخی در این پروژه انجام گردید.

معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس ادامه داد: نوبندگان در شهرستان فسا قرار دارد و در این منطقه بقایایی از قلعه دوره ساسانیان، خانه‌های تاریخی متعلق به دوره قاجار و بناهایی با پیشینه ساخت در دوره پهلوی اول و مسجد قاجاری دیده می‌شود.

تخصیص منابع مالی برای حفظ اصالت بنا

اجرای این پروژه حیاتی با تخصیص اعتبار قابل توجهی به انجام رسید. طبق گزارش معاون میراث‌فرهنگی، مبلغ بالغ بر **یک میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان** به این عملیات اختصاص داده شد تا فرآیند مرمت بخش‌های مهم مسجد و جداره‌های باارزش بافت تاریخی تکمیل گردد. تأمین این میزان اعتبار نشان‌دهنده عزم جدی متولیان امر بر حفظ سلامت این بناهای تاریخی است و امکان اجرای اقدامات فنی پیچیده را فراهم آورد.

نوبندگان، کانون تاریخ و تمدن در فسا

شهرستان فسا، محلی که نوبندگان در آن واقع شده، یک بستر تاریخی غنی را معرفی می‌کند؛ بقایای آثار تاریخی این منطقه گواهی بر قدمت سکونت و اهمیت استراتژیک آن در ادوار مختلف است.

در این منطقه، آثاری از دوره ساسانیان، شامل بقایای قلعه‌ای تاریخی، وجود دارد که قدمت سکونت را به دوران پیش از اسلام می‌رساند؛ علاوه بر این، خانه‌های تاریخی متعلق به دوره قاجار و بناهایی با پیشینه ساخت در دوره پهلوی اول در کنار مسجد قاجاری مذکور، یک توالی تاریخی چشم‌نواز از معماری بومی را به نمایش می‌گذارند.

این تنوع معماری، مسجد جامع را در یک بستر تاریخی چندلایه قرار می‌دهد که مرمت آن، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

شهرستان فسا در فاصله ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرق شیراز قرار دارد.