بزرگترین پل زیرقوسی شمال کشور چگونه ساخته شد؟

بر فراز دره‌های عمیق شرق مازندران، سازه‌ای ایستاده که مسیر ده‌ها روستا را به هم پیوند زده و چشم‌انداز دریاچه سد گلورد را به نمایش گذاشته است؛ پل زیرقوسی گلورد، شاهکار مهندسی ایرانی، محصول تلاش دو ساله مهندسان داخلی است و امروز به نمادی از خودباوری و توسعه پایدار تبدیل شده است.

بزرگترین پل زیرقوسی شمال کشور چگونه ساخته شد؟

پنجم اسفند، سالروز تولد حکیم فرزانه ایرانی خواجه نصیرالدین طوسی، تنها یک مناسبت تقویمی نیست، فرصتی است برای ادای احترام به ذهن‌هایی که با محاسبه، خلاقیت و جسارت، جغرافیای توسعه را ترسیم می‌کنند، «روز مهندس» یادآور دستانی است که از دل سنگ و فولاد، راه می‌سازند؛ از فراز دره‌ها، پل می‌زنند و از دل رودها، سازه‌هایی برمی‌آورند که فردای یک ملت را تضمین می‌کند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران در میانه جنگ، تحریم و محدودیت‌های گسترده، بیش از هر زمان دیگری به توان مهندسان خود تکیه زد؛ نسلی که بی‌هیاهو اما استوار، زیرساخت‌های حیاتی کشور را بازسازی و تقویت کرد. صنعت پل‌سازی به‌عنوان یکی از نمادهای عینی این خودباوری، مسیری پرشتاب را پیمود از طراحی‌های کلاسیک تا سازه‌های پیچیده زیرقوسی از بتن‌های پیشرفته تا فولادهای مقاوم، همه گواهی است بر بلوغ دانش فنی ایرانی در رویارویی با اقلیم‌های متنوع و چالش‌های فنی دشوار.

در این میان، برخی پروژه‌ها تنها یک طرح عمرانی نیستند، بلکه روایت ایستادگی و اعتماد به نفس ملی‌ هستند، پل زیرقوسی سد گلورد در شرق مازندران از همین جنس است؛ سازه‌ای که در دل کوهستان قد کشیده تا حلقه اتصال ده‌ها روستا باشد و تکمیل‌کننده طرحی ملی برای مدیریت آب، مهار سیلاب و رونق کشاورزی منطقه. پلی که با تکیه بر دانش و تخصص مهندسان داخلی طراحی و اجرا شده و امروز بر فراز دره‌ای عمیق، نه‌فقط مسیر عبور که نماد عبور از تردیدها و محدودیت‌هاست؛ نمادی روشن از اینکه مهندسی ایرانی، همچنان می‌تواند قله‌های تازه‌ای را فتح کند.

بزرگترین پل زیرقوسی شمال کشور چگونه ساخته شد؟

از طراحی تا اجرا با دانش بومی؛ شاهکار مهندسی در سد گلورد

پل زیرقوسی گلورد، پس از پل کارون چهار به‌عنوان دومین پل بزرگ فلزی زیرقوسی کشور شناخته می‌شود، سازه‌ای شاخص که جلوه‌ای روشن از توانمندی مهندسان ایرانی در اجرای پروژه‌های عظیم زیرساختی است. این پل، نماد عینی خودباوری و تحقق شعار «ما می‌توانیم» در عرصه مهندسی کشور به شمار می‌رود؛ پروژه‌ای که بدون اتکا به کشورهای بیگانه و با تکیه بر دانش و تخصص داخلی به سرانجام رسیده است.

حیدر داوودیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به ابعاد این پروژه به خبرنگار ایمنا می‌گوید: پل گلورد با طول ۳۰۰ متر و عرض ۱۲ متر، نه‌تنها یکی از طویل‌ترین پل‌های فلزی کشور محسوب می‌شود، بلکه در زمره پنج پل طویل و مرتفع ایران نیز قرار دارد.

به گفته وی، این پل با هدف تسهیل دسترسی روستاهای بالادست سد گلورد طراحی و اجرا شد و بهره‌برداری از آن، امکان آبگیری کامل سد را فراهم کرد.

داوودیان اجرای تمام مراحل از طراحی تا ساخت و نصب توسط متخصصان و مهندسان مجرب داخلی را یکی از ویژگی‌های برجسته این طرح را بر شمرد و می‌گوید: این موضوع نشان‌دهنده سطح بالای دانش فنی و توان اجرایی متخصصان بومی در حوزه سازه‌های بزرگ عمرانی است، با تکمیل این پل، علاوه بر برقراری ارتباط مناسب میان روستاهای اطراف، بستر توسعه اقتصادی، اجتماعی و حتی گردشگری منطقه نیز فراهم شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به شرایط خاص جغرافیایی محل اجرای پروژه توضیح می‌دهد: قرارگیری جاده‌های دسترسی در منطقه‌ای کوهستانی و جنگلی، دقت و حساسیت اجرای کار را دوچندان می‌کرد، به‌گونه‌ای که پس از طراحی دقیق قطعات و اطمینان از کیفیت ساخت، اجزا برای نصب به محل پروژه منتقل شد که همین مسئله زمان اجرای طرح را افزایش داد.

بزرگترین پل زیرقوسی شمال کشور چگونه ساخته شد؟

آزمون موفق بارگذاری پل گلورد با استقرار ۴۳ خودروی سنگین

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به روند اجرای این پروژه ادامه می‌دهد: پس از انجام مطالعات گسترده فنی و تخصصی، عملیات اجرایی پل آغاز شد و طی حدود دو سال به پایان رسید و اکنون این پل به‌طور کامل به بهره‌برداری رسیده است.

داوودیان با تأکید بر منحصربه‌فرد بودن این سازه در استان‌های شمالی کشور می‌افزاید: پل زیرقوسی گلورد نخستین پل با این ابعاد و مشخصات در شمال کشور است که با طول ۲۸۱ متر، عرض ۱۲ متر و ارتفاعی در حدود ۱۰۰ متر از کف بستر رودخانه طراحی و اجرا شده است، این پل افزون بر کارکرد ترافیکی و برقراری ارتباط میان مناطق دو سوی سد، از ظرفیت‌های گردشگری نیز برخوردار است، به‌گونه‌ای که پیاده‌روهای دوطرفه آن امکان بهره‌مندی مردم از چشم‌انداز دریاچه سد را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده در این مجموعه تصریح می‌کند: هم‌زمان با بهره‌برداری از سد و پل، زمینه توسعه گردشگری در محدوده دریاچه مخزن سد و نیز سرمایه‌گذاری در بخش نیروگاه برق‌آبی فراهم شده و در این راستا جذب سرمایه‌گذار در دستور کار قرار دارد، همچنین طرح بسته‌بندی آب شرب در محدوده سد گلورد به‌منظور افزایش بهره‌وری اقتصادی این مجموعه دنبال می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران هزینه اجرای این پروژه عظیم عمرانی را حدود ۷۰۰ میلیارد تومان اعلام می‌کند و می‌گوید: به‌منظور اطمینان از استحکام و ایمنی سازه، عملیات تست بارگذاری پل با استقرار ۴۳ دستگاه خودروی سبک و سنگین به وزن مجموع ۵۷۰ هزار کیلوگرم در نقاط مختلف پل و اندازه‌گیری میزان خیز عرشه در زمان اعمال فشار انجام شد که نتایج آن رضایت‌بخش و مطابق پیش‌بینی‌های فنی بود.

به گفته وی در آزمون نهایی بارگذاری، ۲۴ تراکتور ۱۰ تنی، پنج تریلی باری هر یک به وزن ۳۵ تن، چهار کامیون باری ۳۵ تنی و ۱۰ خودروی سواری ۱.۵ تنی با نظر مهندسان در نقاط مشخصی از پل مستقر شدند تا حداکثر فشار ممکن به سازه وارد شود و عملکرد آن به‌طور دقیق ارزیابی شود.

داوودیان در ادامه با اشاره به ویژگی‌های فنی سد بیان می‌کند: ارتفاع سد به‌طور متوسط بین ۳۰ تا ۴۰ متر، طول تاج آن حدود ۳۰۰ متر و حجم مخزن آن در حدود ۱۰ میلیون مترمکعب است که نقش مهمی در تأمین آب کشاورزی و شرب منطقه ایفا می‌کند.

بزرگترین پل زیرقوسی شمال کشور چگونه ساخته شد؟

پل زیرقوسی گلورد نه تنها یک مسیر ارتباطی، بلکه دستاوردی ملی است که نشان می‌دهد مهندسی ایرانی می‌تواند با دانش بومی و تلاش متخصصان داخلی، محدودیت‌ها و چالش‌ها را پشت سر بگذارد.

این پروژه، پلی است میان توسعه، گردشگری و اقتصاد منطقه و یادآور آن است که هر سازه بزرگ، روایتگر داستانی از خلاقیت، اعتماد به نفس و همت مهندسان ایرانی است؛ داستانی که در روز مهندس، بیش از همیشه می‌درخشد و الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود./ ایمنا