علم‌گردانی میناب؛ میراث ۴۰۰ ساله محرم

آیین سنتی «علم‌گردانی» یا «علم پیغمبر» همزمان با پنجمین روز ماه محرم در شهرستان میناب استان هرمزگان برگزار شد؛ مراسمی با پیشینه‌ای بیش از چهار قرن که هر ساله نمادی از ارادت مردم این منطقه به فرهنگ عاشورا و بخشی از هویت فرهنگی جنوب کشور را به نمایش می‌گذارد.

با فرارسیدن پنجم ماه محرم، فضای شهر میناب رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرد. از ساعات ابتدایی روز، مردم از محله‌های مختلف شهر برای حضور در آیین «علم‌گردانی» گرد هم می‌آیند؛ مراسمی که طی نسل‌های متوالی حفظ شده و امروز به یکی از شاخص‌ترین آیین‌های عزاداری محرم در جنوب ایران تبدیل شده است.

در این آیین، علم‌هایی که به عنوان نمادی از پرچم‌ها و نشانه‌های کاروان اهل بیت(ع) شناخته می‌شوند، با تشریفاتی ویژه و همراه با نوحه‌خوانی، سینه‌زنی و حضور گسترده عزاداران در کوچه‌ها و محله‌های قدیمی شهر به حرکت درمی‌آیند. مردم میناب این علم‌ها را یادآور پرچم‌های برافراشته نهضت عاشورا و نشانه‌ای از وفاداری به آرمان‌های امام حسین(ع) و یاران ایشان می‌دانند.

کارشناسان حوزه فرهنگ بومی، آیین علم‌گردانی میناب را فراتر از یک مراسم مذهبی و بخشی از میراث فرهنگی ناملموس منطقه ارزیابی می‌کنند؛ آیینی که مجموعه‌ای از سنت‌ها، نمادها و مشارکت‌های اجتماعی را در خود حفظ کرده است.

حضور نسل‌های مختلف در این مراسم، از سالمندان تا نوجوانان، نشان‌دهنده استمرار و انتقال این سنت به نسل‌های بعدی است. همچنین مشارکت خانواده‌ها، هیأت‌های مذهبی و گروه‌های مردمی در برگزاری این آیین، به تقویت پیوندهای اجتماعی و حفظ سنت‌های بومی کمک کرده است.

آیین علم‌گردانی میناب امروز به عنوان یکی از برجسته‌ترین آیین‌های محرم در جنوب کشور شناخته می‌شود؛ سنتی که پس از بیش از ۴۰۰ سال همچنان با شور و باور مردم این منطقه زنده مانده است.