1

زمان زلزله را نمی توان پیش بینی کرد اما مکانش را چرا

  • کد خبر : 989
  • 01 خرداد 1399 - 21:27
زمان زلزله را نمی توان پیش بینی کرد اما مکانش را چرا
همين چند مدت پيش فردي تعريف مي‌کرد، دوره آخرالزمان رسيده، واقعا امروزه چقدر تعداد زلزله‌ها زياد شده است.

دکتر علی رحمانی*/خبرنیوز

دوران قديم که از اين خبرها نبود، سالي، ماهي مي‌گذشت آب از آب تکان نمي‌خورد. نه زلزله‌اي بود نه سيلي و نه طوفاني. همه چيز روال طبيعي خودش را داشت. تا ما ياد داشتيم, اين بلاياي عجيب و غريب در دنيا, کم بود. در واقع بايد گفت بلاياي طبيعي و مخاطرات زمين‌شناختي از جمله فوران آتشفشان، وقوع سونامي، سيل، خشکسالي، زمين‌لرزه و …، زمان و مکان نمي‌شناسند و در هرمنطقه‌اي و در هر لحظه‎اي ممکن است رخ دهند. اما در اين برهه زماني به برکت گسترش و توسعه وسايل ارتباط جمعي و شبکه‌هاي مجازي، وقوع يک زمين‌لرزه نه چندان شديد هم فورا رسانه‌اي مي‌شود، به سرعت دست به دست مي‌گردد و در کسري از ثانيه به اطلاع همگان مي‌رسد. مانند زلزله‌هاي اسفند ماه 98 منطقه خانه‌زنيان واقع در بخش ارژن شيراز و يا زلزله 3/4 ريشتري شهر فَرخي در بخش مرکزي شهرستان خور و بيابانک اصفهان در فروردين ماه 99. در حالي که در گذشته مردم بيشتر از زلزله‌هاي مخرب و ويرانگر, خبردار مي‌شدند، مانند زلزله مهيب طبس (شهريور 1357)، زلزله مهلک رودبار و منجيل (خرداد 1369) زمين‌لرزه فاجعه‌بار شهر بم (دي 1382).

امروزه اگرچه زمان پيش‎‌بيني زلزله امکان‌پذير نیست ولي مکان آن قابل پيش‌بيني هست. چرا که براي هر منطقه با توجه به اطلاعات زمين‌شناسي موجود از منطقه و استفاده از نرم افزارهاي تخصصي، نقشه پهنه‌بندي خطر زمين‌لرزه تهيه مي‌شود که با داشتن اين نقشه‌ها مي‌توانيم از ساخت و ساز در محل‌هاي پرخطر اجتناب کنيم.

کشور ما ايران به دليل شرايط خاص زمين‌شناسي خود از جمله، قرار‌گيري در کمربند لرزه‌خيز آلپ- هيماليا، فشار از سمت جنوب غرب، توسط پهنه عربستان و از سمت شمال شرق توسط پهنه توران و داشتن گسل‌هاي غيرفعال، نيمه‌فعال و فعال (خطرناک) فراوان، يکي از زلزله‌خيزترين کشورهاي جهان به حساب مي‌آيد. از اين رو وقوع زلزله‌هاي ملايم (0 تا 3 ريشتر) تا شديد (4 تا 10 ريشتر) در آن يک امر عادي است. البته تمامي زمين‌لرزه‌ها چه توسط انسان احساس شود و چه نشود توسط دستگاه زلزله‌سنج يا لرزه‌نگار ثبت مي‌شوند و در مرکز لرزه‌نگاري بايگاني مي‌شوند.
شدت لرزه‌خيزي همه مناطق کشور يکسان نيست و با توجه به ساختارهاي رسوبي- تکتونيکي ايران متفاوت است. مثلا نوع و شدت زلزله‌هاي ناحيه زاگرس با زلزله‌هاي منطقه البرز با هم، يکسان نیست. از جمله عوامل موثر در وقوع زمين لرزه در يک ناحيه فعاليت گسل در آن ناحيه است. هرچه تعداد گسل هاي فعال در يک منطقه بيشتر باشد، احتمال وقوع زلزله بيشتر خواهد بود. از جمله گسل هاي معروف و زلزله‌خيز ايران مي‌توان به گسل کازرون يا قطر- کازرون (مسبب زلزله 6/2 ريشتري 18 ارديبهشت ماه 1378 منطقه کوهمره سرخي شيراز)، گسل بم (عامل زلزله 6/5 ريشتري 5 دي ماه سال 1382) و گسل پيشاني کوهستان (دليل زلزله ۲۱ آبان ۱۳۹۶ ازگله کرمانشاه با بزرگي 7/3 ريشتر در نزديکي مرز ايران و عراق)، اشاره کرد.
امروزه اگرچه زمان پيش‎‌بيني زلزله امکان‌پذير نیست ولي مکان آن قابل پيش‌بيني هست. چرا که براي هر منطقه با توجه به اطلاعات زمين‌شناسي موجود از منطقه و استفاده از نرم افزارهاي تخصصي، نقشه پهنه‌بندي خطر زمين‌لرزه تهيه مي‌شود که با داشتن اين نقشه‌ها مي‌توانيم از ساخت و ساز در محل‌هاي پرخطر اجتناب کنيم.

*دکترای زمین شناسی

لینک کوتاه : https://khabarnews.com/?p=989
  • نویسنده : دکتر علی رحمانی
  • منبع : خبرنیوز
  • 4 دیدگاه

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 4در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 4
  1. سلام آقای دکتر، فعالیت ها و نوشته های شما در ترویج و گسترش علم به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم، قابل تقدیر است.

  2. درود بر دکتر عزیز
    لذت بردم
    به نکته جالی اشاره کرده اید
    اینکه زمان قابل پیش بینی نیست اما مکان قابل پیش بینی است. احسنت
    دکتر جان من فکر میکنم زمان زلزله و شدت آن نیز قابل پیش بینی است اگر و تنها اگر مجموعه داده زیادی از زمین لرزه های گذشته داشته باشیم. که البته فعلا نداریم. شاید در اینده داشته باشیم. چون مگر بشر چند سال است که از لرزه نگارها استفاده می ‌کند. اگر مثلا برای دو هزار سال اطلاعات گذشته را داشتیم می‌توانستیم با تحلیل داده ها و روندها و روش‌های هوش مصنوعی آینده را پیش بینی کنیم.
    ارادت
    دکتر ابوذر میرزایی پیامن

  3. درود. جناب آقای دکتر رحمانی
    امیدوارم همیشه موفق و موید باشید.
    باعث افتخار همگی ما زمین شناسان بخصوص استان فارسی هاست که شاهد قلم فرسایی شما در پایگاه های خبری هستیم.
    پیروز و سربلند باشید.

  4. درود بر شما. چرا اخیرا زمان وقوع زلزله را می شود محاسبه و پیش بینی کرد. با آقای دکتر مرادی از سازمان ژئوفیزیک تماس داشته باشید. تغییر شکل های پوسته زمین مدام با ماهواره سار رصد و سرعت تغییر شکل محاسبه و مسیر آن نقشه برداری می شود.

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

برچسب ها