1

راست و دروغِ جهش ویروس کرونا

  • کد خبر : 15490
  • 14 دی 1399 - 18:20
راست و دروغِ جهش ویروس کرونا
بر اساس شواهد اولیه، نوع (strain) جهش‌یافته جدید ویروس کرونا که یکی از چندین نوع جهش‌یافته این ویروس است احتمالا [نسبت به نوع فعلی] مسری‌تر باشد.
ابرت روی بریت، نویسنده مقالات علمی و دبیر سابق مجله Space- ترجمه: عاطفه مرادی

این موضوع، این نگرانی‌ را به دنبال داشته که ممکن است با تکامل سریع، ویروس جدید در مقابل واکسن‌های موجود مقاوم شود. اما در حال حاضر اصلا معلوم نیست که این نوع جدید چه قدر می‌تواند نگرن‌کننده باشد و کارشناسان تا زمانی که اطلاعات جامع‌تری از این نوع جدید پیدا کنند، نسبت به این نگرانی‌ها بااحتیاط عمل می‌کنند.

چند مورد درباره ویروس جهش‌یافته کاملا قطعی است؛ ویروسی که به شدت در انگلیس فراگیر شده و محدودیت‌هایی برای مسافران این کشور ایجاد کرده است:

·       درست مانند ویروس کرونای اصلی و دیگر انواع جهش‌یافته آن، این مدل جدید هم به راحتی گسترش می‌یابد و بسیار کشنده است.

·       هنوز مشخص نیست که آیا راحت‌تر به دیگران منتقل می‌شود؛ هر چند که شواهد چنین فرضیه‌ای را تأیید می‌کند.

·       هیچ شواهدی وجود ندارد که ثابت کند ویروس جدید نسبت به سایر انواع کرونا  کشنده‌تر است.

·       جهش‌ها به طور ناگهانی واکسن‌ها را بی‌اثر نمی‌کنند.

·       اطلاعات غلط زیادی از سوی «متخصصان» دفترنشین و دیگرانی که از این ماجرا سود می‌برند منتشر می‌شود که هدف آن‌ها ترویج نظریه‌های توطئه است.

اداره بهداشت عمومی انگلستان به عنوان متولی اصلی مسائل بهداشتی این کشور در بیانیه‌ای اعلام کرده: «ما در حال حاضر هیچ مدرکی نداریم که این نوع ویروس باعث بیماری شدیدتر یا مرگ و میر بالاتر شود- اما به بررسی‌ها ادامه می‌دهیم. ما می‌دانیم که میزان مرگ‌ومیر، شاخصی زمان‌بر است و ما باید طی هفته‌های آینده به طور مداوم این شاخص را کنترل کنیم». در ادامه بیانیه این آژانس آمده: «اما شواهد نشان می‌دهد که سرایت آن سریع‌تر است».

ایان م. مکای، دکترای استاد ویروس‌شناسی در دانشگاه کوئینزلند استرالیا دراین‌باره می‌گوید:«این ویروسی جادویی نیست. این نوعی از ویروس تنفسی [SARS-CoV-2] است، بنابراین اقداماتی که ما را از انواع قبلی محافظت می‌کند، از این نوع هم محافظت خواهد کرد. اگر پیش از این اقدامات محافظتی لازم را انجام نمی‌داده‌اید، احتمال آلوده شدن‌تان به این ویروس هم وجود دارد».

چرا نگرانی؟

پاتریک والانس، مشاور ارشد علمی دولت انگلیس در کنفرانسی مطبوعاتی گفته، نوع جدید SARS-CoV-2، ویروسی که باعث کرونا می‌شود، «سریع حرکت می‌کند و در حال تبدیل شدن به نوع غالب است». در انگلیس، ۶۰درصد بیماران کرونایی مبتلا به این نوع هستند. جیمز گالاگر در مقاله‌ای که برای بی‌بی‌سی نوشته، از برخی دانشمندان نقل کرده تعدادی از تحقیقات آزمایشگاهی نشان می‌دهند نوع جهش‌یافته اخیر، قدرت بیش‌تری در ایجاد عفونت در سلول‌های انسان دارد، اما «این تحقیقات در مراحل اولیه هستند و نتایج آن‌ها قطعی نیست». جاناتان بال، ویروس‌شناس دانشگاه ناتینگهام در این باره می‌گوید: «تعداد شواهد برای اثبات یا رد این فرضیه که این ویروس جهش‌یافته واقعا سریع‌تر گسترش می‌یابد، ناکافی است».

چندین متخصص بیماری‌های عفونی، در توییتر در این باره نظر داده‌اند:

جفری بارت، PhD، متخصص ژنتیک آماری که رهبری ابتکارعمل ژنومی covid-19 در موسسه سانگر را برعهده دارد دراین باره می‌گوید: «به نظرم ما قاطعانه در این باره اطمینان نداریم اما من شخصا فکر می‌کنم که این ویروس جهش‌یافته سریع‌تر گسترش می‌یابد.»

آنجلا راسموسن، پزشک، ویروس‌شناس دانشگاه کلمبیا در نیویورک می‌گوید: «من در مورد میزان گسترش این ویروس نگرانم، اما چیزهای زیادی وجود دارد که ما نمی‌دانیم. بهترین کاری که همه ما می‌توانیم انجام دهیم، رعایت جانب احتیاط برای جلوگیری در شیوع ویروس کروناست».

این یعنی اینکه از رویکرد شطرنج سوئیس (Swiss Cheese approach) برای پیشگیری استفاده کنیم: ماسک بزنیم. از ازدحام جمعیت جلوگیری کنیم. از افرادی که با آنها زندگی نمی‌کنید فاصله قابل توجهی بگیریم. هوا را در فضاهای داخلی تهویه و فیلتر کنیم. دست‌ها را بشوییم و هنگامی که نوبت به شما می‌رسد، واکسن بزنید.

۲۲ دسامبر [یکم دی ۱۳۹۹]، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد، شواهد اولیه نشان می‌دهد، این نوع جهش‌یافته، بین ۴۰ تا ۷۰درصد سرایت‌پذیرتر است اما این نهاد تأکید کرد که تحقیقات در مورد این احتمال ادامه دارد. برآوردهای زیادی ارائه شده اما دانشمندان و متخصصان وضعیت فعلی، این برآوردها را «زود و پرسروصدا» می‌دانند.

پروتئین‌های موجود بر ویروس کرونا که در اینجا با رنگ قرمز نشان داده شده است، جهش یافته‌اند تا چسبندگی بیشتری به گیرنده‌های سلول‌های انسانی داشته باشند؛ اینکه آیا این منجر به انتقال و عفونت بیشتر هم می‌شود، باید مشخص شود. تصویر: CDC

جهش‌ها طبیعی هستند

تکامل ویروس از طریق جهش در کد ژنتیکی آن، غیرمعمول نیست. ویلیام هاناج، دارای PhD و دانشیار اپیدمیولوژی در دانشکده بهداشت عمومی چان در دانشگاه هاروارد در این باره می‌گوید: «جهش‌ها همیشه اتفاق می‌افتند».

در حقیقت، جهش‌ها باعث می‌شوند برخی ویروس‌ها که قبل‌تر حیوانات را آلوده می‌کردند حالا انسان را درگیر کنند و این دقیقا همان چیزی است که یک سال پیش در ماجرای کرونا رخ داد. بعد از آن نوعی از  ویروس که در بهار ظهور کرد با گسترش در سطح جهان به نوع غالب تبدیل شد. هرچه میزان سرایت‌ انسانی بیشتر باشد، انواع مختلف ویروس کرونا می‌توانند جهش‌های اضافی ایجاد کرده و رشد کنند.

اما جهش‌ها همیشه هم منجر به تفاوت‌های عملی در نحوه آلوده شدن انسان یا میزان تأثیرگذاری ویروس نمی‌شوند. برخی جهش‌ها از این نظر می‌توانند کاملاً بی‌خطر باشند.

در حال حاضر، دانشمندان چندین نوع جهش‌یافته دیگر از کرونای اصلی را شناسایی کرده‌اند. نوع جدید ویروس کرونا، به نام B.1.1.7 و همچنین با نام VUI-202012/01 اولین بار در ماه سپتامبر [شهریور]  شناسایی شد و پس از آن در ماه دسامبر [آذر] به مشکل بالقوه جدی در انگلیس تبدیل شد.

این نوع دست‌کم ۱۷ جهش بیش‌تر از دیگر انواع تجربه کرده است و این موضوعی است که کارشناسان، آن را به شدت غیرعادی می‌دانند – اکثر انواع دیگر ویروس کرونا در ماه، فقط یک یا دو جهش داشته‌اند. براساس شرح مفصلی  که كای كوپفراشمیت از وضعیت فعلی برای نسخه آنلاین مجله Science نوشته، هنوز مشخص نیست كه آیا B.1.1.7 واقعا سریع‌تر گسترش می‌یابد و اگر نه خطرات جدیدی همراه خود دارد یا نه؟

 خوشه‌های چسبناک

با این وجود، دانشمندان بسیار نگرانند چرا که بعضی از جهش‌ها در پروتئین موجود در ویروس کرونا رخ داده است؛ خوشه‌هایی که در اولین تصویر گرافیکی از کرونا بارها دیده‌اید، همان چیزی است که به ویروس اجازه می‌دهد به سلول‌های انسانی متصل و سپس وارد سلول شده و از امکانات آن برای تولیدمثل استفاده کند.

این واقعیت که نوع جهش‌یافته، اتصال پروتئین‌های ویروس به گیرنده‌های سلول‌های انسانی را موثرتر می‌کند به گفته هاناج «لزوماً به معنای انتقال بیشتر آن نیست اما دلایل مختلفی وجود دارد که فکر می‌کنیم این نوع جهش‌یافته مهم است».

دانشمندان حدس می‌زنند که این نوع جدید ممکن است در فرد آلوده‌ای ایجاد شده باشد که برای مدتی طولانی ویروس را در بدنش داشته؛ نوعی که براساس آمار سازمان جهانی بهداشت WHO، علاوه بر انگلیس در استرالیا، دانمارک، ایتالیا، ایسلند و هلند هم پیدا شده است.

علاوه بر این نوع، انواع دیگری از ویروس کرونا به طور جداگانه شیوع پیدا کرده‌اند که یک یا چند مورد از جهش‌های موجود در نوع B.1.1.7 را دارند.

آن طور که در مقاله نیویورک‌تایمز آمده، بر اساس [سیر] تکامل ویروس‌های دیگر، کارشناسان انتظار دارند سال‌ها طول بکشد تا این نوع از ویروس کرونا آن قدر جهش یابد تا واکسن‌های جدید بی‌فایده شوند.

جسی بلوم، زیست‌شناس تکاملی مرکز تحقیقات سرطان فرد هاچینسون در سیاتل، به نیویرک‌تایمز گفته: «هیچ کس نباید نگران این باشد که جهشی فاجعه‌بار رخ می‌دهد و ناگهان همه ایمنی و آنتی‌بادی‌ها را بی‌فایده می‌کند. این فرایند مانند کلید خاموش-روشن نیست».

دانشمندان آمریکایی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این نوع ویروس می‌تواند باعث شود که کارایی واکسن‌ها به زودی کاهش پیدا کند یا نه در حالی که اطمینان چندانی ندارند که به این زودی چنین اتفاقی بیفتد. نلسون مایکل، مدیر مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی در موسسه تحقیقاتی نظامی والتر رید، به CNN گفته: «منطقا این جهش تهدیدی برای تأثیر واکسن نیست، اما ما هرگز همه‌چیز را نمی‌دانیم. ما هم‌چنان باید تلاش و بررسی کنیم».

 انتظار اطلاعات غلط را داشته باشید

پروفسور آریس کاتزوراکیس، دارای PhD و استاد دانشگاه آکسفورد که تکامل و انتقال گونه‌های مختلف ویروس‌ها را مطالعه می‌کند، می‌گوید که با گذشت یک سال از همه‌گیری این ویروس، جای تعجب ندارد که اکنون وارد مرحله‌ای شویم که تکامل ویروس، نتایج را تغییر دهد. او هشدار می‌دهد، خواه این اتفاق رخ دهد یا نه، انتظار بسیاری از اطلاعات غلط را داشته باشید و مراقب باشید که به چه کسی گوش می‌دهید.

ادعاها و پیش‌بینی‌های نادرست در مورد نوع جهش‌یافته کرونا پیش از این وجود داشت. در چنین شرایطی، کاتزوراکیس پیشنهاد می‌کند، مراقب ادعاها و پیش‌بینی‌های بی‌اساس باشید.

سایر کارشناسان درباره اطلاعات نادرست پیشنهاد داده‌اند که فقط به رسانه‌های معتمد، کارشناسان شناخته‌شده و نظرات مورد توافق اکثریت، مراجعه کنید نه ادعاهای دیگری که توسط یک دانشمند یا متخصص خودخوانده، مطرح شده است؛ به ویژه اگر تخصص فرد خاص، بیماری‌های عفونی نباشد.

در اطلاعاتی که دریافت می‌کنید به این نقص منطقی دقت کنید: ویروس، هدفی دارد یا اینکه «به طور طبیعی» و «اجتناب‌ناپذیری» به سمت نتیجه مشخصی تکامل می‌یابد. به قول کاتزوراکیس، تکامل این‌ طور نیست.

جهش‌های ویروسی، به طور معمول وقتی ویروس تکثیر می‌شود به طور تصادفی اتفاق می‌افتند و هنگام کپیْ خطایی در دستورالعمل‌های ژنتیکی آن وارد می‌شود. کد ژنتیکی علاوه بر این ممکن است به دلیل قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی یا سایر شرایط محیطی خراب شود. هر جهش صورت گرفته، مزایایی را برای زنده ماندن ویروس همراه و تمایل دارد که از این فرصت استفاده کند اما این طور نیست که به کاری که می‌خواهد انجام دهد فکر و براساس برنامه یا نتیجه عمل کند.

کاتزوراکیس می‌گوید: «کسی که با اطمینان کامل در مورد روند تکامل ویروس در آینده صحبت کند، قبلاً روی تکامل ویروس کار نکرده است. شما می‌توانید با خیال راحت، صحبت‌های آن‌ها را نادیده بگیرید. ما می‌توانیم برخی موارد را رد کنیم؛ برخی از مسیرهای احتمالی را پیش‌بینی کنیم، اما نمی‌توانیم نتایج را کاملاً پیش‌بینی کنیم».

این مقاله 22 دسامبر –دوم دی- در سایت مدیوم منتشر شد.

بیشتر بخوانید:  ممکن است کرونا ما را نکُشد اما نئولیبرالیسم حتما این کار را خواهد کرد
لینک کوتاه : https://khabarnews.com/?p=15490

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.