تحلیلی

خروج مصر از سراب سعودی

خروج مصر از سراب سعودی

متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

مصر در حالی از ائتلاف ضدایرانی انصراف داد که هنوز این ائتلاف شکلی خاص به خود نداده و «ناتوی عربی» نیز متولد نشده است. قاهره در هراس است تا به خاطر بلندپروازی‌های ریاض، دچار مشکلات سیاسی و اجتماعی شود، چرا که قاهره تهدید اول خود را رژیم صهیونیستی می‌داند نه ایران.


ناتوی عربی درحالی که در ارائه یک پیشنهاد باقی مانده، دولت مصر به آمریکا اطلاع داده دیگردر ائتلاف ضدایرانی موسوم به «ناتوی عربی» مشارکت نخواهد کرد، چراکه این ائتلاف برنامه روشنی ندارد و ضمناً احتمال تنش با ایران را افزایش می‌دهد.
«رویترز» که این تصمیم مصر را «ضربه‌ای به راهبرد دولت ترامپ برای مهار قدرت ایران» توصیف کرده، به نقل از یک منبع آگاه نوشته است که مصر رسماً تصمیم خود به انصراف از مشارکت در این ائتلاف را به آمریکا و دیگر اعضای ائتلاف اعلام کرده است.
براساس این گزارش، مصر به نشست اخیر اعضای این ائتلاف هم که در شهر ریاض عربستان سعودی برگزار شد، هیأتی اعزام نکرده است.
«رویترز» با اشاره به تلاش آمریکا برای ایجاد جبهه‌ای متشکل از متحدان عربش برای مقابله امنیتی، سیاسی و اقتصادی با ایران، به نقل از منابع آگاه، نوشته است: «مصر به این دلیل انصراف داد که در جدی بودن این ابتکار تردید داشت و هنوز سندی رسمی که این طرح را تشریح کند، دریافت نکرده بود. علاوه‌بر این، به این دلیل که این طرح خطر بروز مناقشه با ایران را افزایش می‌داد.»

یک منبع عربی دیگر هم گفته است که عدم اطمینان به پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده آمریکا و احتمال اینکه جانشین ترامپ طرح ناتوی عربی را کنار بگذارد هم از جمله عوامل اثرگذار بر تصمیم قاهره بوده است.
علاوه‌بر انصراف مصر از ناتوی عربی، یک منبع سعودی در مورد روند پیشرفت این طرح گفته است: «ناتوی عربی خوب پیش نمی‌رود
خبر خروج مصر از این ائتلاف در حالی اعلام می‌شود که عبدالفتاح السیسی، رییس‌جمهوری مصر که به واشنگتن سفر کرده، این هفته با همتای آمریکایی‌اش دیدار کرد. ترامپ پیش از نشست بدون اشاره به ائتلاف عربی، گفته بود قصد دارد با سیسی در مورد موضوعات امنیتی نیز گفت‌وگو کند.

رویترز خروج مصر، به‌عنوان دارنده بزرگ‌ترین ارتش جهان عرب، جدیترین لطمه به ابتکار موسوم به «ائتلاف امنیت خاورمیانه» (مسا) توصیف کرده است. واکنش‌های جهانی به قتل «جمال خاشقجی»، روزنامه‌نگار منتقد عربستانی در کنسولگری سعودی در استانبول و همچنین ادامه تنش کشورهای تحت رهبری عربستان سعودی با قطر، از جمله دیگر ضرباتی است که به این ائتلاف -که به صورت غیررسمی به ناتوی عربی معروف شده- وارد شده است.

زنگنه: مصر از بلندپروازی ریاض دوری می‌کند
صباح زنگنه، کارشناس امور آفریقا درگفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو» با اشاره به انصراف مصر از ناتوی عربی، گفت: قاهره از ابتدا تردید داشت که وارد چنین ائتلافی شود، چرا که ارتش مصر بزرگ‌ترین ارتش کشورهای عربی است و هرگونه ورود به این‌گونه ائتلاف‌هایی را نیازمند محاسبات جدی خود می‌داند.
این کارشناس امور مصر با بیان اینکه ائتلاف ناتوی عربی بیشتر شبیه یک شوی تبلیغاتی و موضعی محسوب می‌شود، افزود: هم مصر و هم هر کشور دیگری که احترام خودش را نگه می‌دارد می‌داند که این موضوع شبیه شوی تبلیغاتی است و حتی ورود به این‌گونه ائتلاف‌ها می‌تواند برای کشورش تهدید شمرده شده و مسئولیت‌هایی را متوجه آن سازد.

قاهره تهدید اول خود را رژیم صهیونیستی می‌داند
زنگنه با اشاره به اینکه مصر، موتور عربی این ائتلاف را بدون اهداف و برنامه مشخص می‌داند، تصریح کرد: هر نظامی و مسئول سیاسی با توجه به ابهامات و نامشخص بودن ابعاد این ائتلاف حاضر نیست خودش را در کنار دیگر کشورها قرار دهد یا اینکه مسئولیت‌های ناشی از آن را بپذیرد.
این کارشناس امور آفریقا، با بیان اینکه مصر تهدید اول خود را رژیم صهیونیستی می‌داند، یادآور شد: در مسائل دکترین نظامی مصر، 
رژیم صهیونیستی به‌عنوان خطر و دشمن اول مصر مطرح است و نظامیان مصری از سربازان تا افسران و فرماندهانش نگاه ضد صهیونیستی دارند و این دکترین در آن‌ها پرورش یافته است. حال چه زمانی مسئولان سیاسی مصر، دکترین دیگری در این باره تعریف کنند، بحث دیگری است.
وی با اشاره به اینکه مصر درصحرای سینا با تروریست‌ها و القاعده روبه‌رو است، گفت: شرق و غرب مصر با تحولات و درگیری‌های نظامی روبه‌رو است و این احتمال وجود دارد که بار نظامی و سنگین تحولات جنوب لیبی نیز در امور مصر تأثیرگذار باشد و از آن‌جایی که وعده‌های اغواکننده عربستان سعودی برای مصر در حدی نیست که این‌گونه خطرات را به جان بخرد، ترجیح داده است تا از ائتلاف ناتوی عربی انصراف دهد.

دوری جستن قاهره از بلندپروازی ریاض
زنگنه با اشاره به اینکه کشورهای ائتلاف یا دعوت شده به آن، با مشکلات داخلی روبه‌رو هستند، یادآور شد: اگر نگاهی به تحولات یمن داشته باشیم می‌بینیم که منصور هادی در خارج از صنعا و در کشوری دیگر به سر می‌برد. همچنین سودان این روزها با کودتای نظامی روبه‌رو و در کانون بحران قرار گرفته است. اردن هم از همان ابتدا اعلام کرده بود که سیاست‌ها و راهبردهای این ائتلاف عملی نیست.
وی تأکید کرد: همه این موضوعات و اتفاقات شمال آفریقا، موجب شده است تا مصر خودش را فدای هوا و هوس و بلندپروازی‌های ریاض و ابوظبی نکند و تاریخ و آینده نامعلومی را در سر راه خود قرار ندهد.
طرح ناتوی عربی را نخستین‌بار سعودی‌ها در سال‌۲۰۱۷ پیشنهاد کردند. این پیشنهاد با استقبال آمریکا مواجه شد و بعداً نیز مقام‌های آمریکایی از آن به‌عنوان یکی از ستون‌های برنامه ایالات متحده برای مقابله با ایران یاد کردند. عربستان سعودی، امارات عربی متحده، کویت، بحرین، قطر، عمان، مصر و اردن اعضای این ائتلاف بودند که مصر انصراف خود را از آن اعلام کرد. این موضوعات موجب شده تا جلسه رسمی امضای اسناد مربوط به این ائتلاف که قرار است در واشنگتن برگزار شود، بارها به تعویق بیافتد.
نشست مقدماتی برای تشکیل ناتو عربی، یکی از نتایج نشست مشترک آمریکا و کشورهای عربی و اسلامی در ریاض در تاریخ 21‌می‌2017 بود که در نخستین سفر خارجی دونالد ترامپ به منطقه پس از تکیه بر صندلی ریاست‌جمهوری آمریکا روی داد.
در این تاریخ 50کشور عربی و اسلامی با حضور دونالد ترامپ در ریاض گرد هم آمدند و موضوع ایران یکی از اصلی‌ترین محورهای این نشست بود و پیشنهاد تشکیل ائتلاف موسوم به «ناتوی عربی» نیز برای نخستین‌بار در این نشست با هدف عمده مقابله با ایران مطرح شد، هرچند پس از آن صرفاً در حد یک پیشنهاد 
باقی ماند.

ارسال دیدگاه